NotebookLM (ปัจจุบันคือ Gemini Notebook)

NotebookLM คือ AI แบบสมุดโน้ตของ Google ที่ให้ผู้ใช้อัปโหลดเอกสารของตัวเอง แล้วสรุป ตอบคำถาม และสร้างเสียงบรรยายโดยอิงเฉพาะเอกสารนั้น Google ได้เปลี่ยนชื่อ NotebookLM เป็น "Gemini Notebook" แล้ว โดยตัวผลิตภัณฑ์ยังเหมือนเดิม เปลี่ยนเพียงชื่อและการเชื่อมต่อบางส่วน หน้านี้อธิบายโดยใช้ชื่อเดิมที่คนยังค้นหากันมาก

ต่างจากแชท AI ทั่วไปอย่างไร

แชท AI ทั่วไปตอบจากความรู้ที่เรียนมาแล้ว แต่ NotebookLM ตอบเฉพาะสิ่งที่อยู่ในเอกสารที่อัปโหลด และแสดงเลขอ้างอิงไปยังตำแหน่งต้นทาง ถ้าถามเรื่องที่ไม่มีในเอกสารจะตอบว่า "ไม่พบ" จึงเกิด Hallucination ได้ยาก นี่คือแนวคิด Grounding โดยตรง ในทางกลับกัน คุณภาพของเอกสารก็คือคุณภาพของคำตอบ

เอกสารที่ใช้ได้และสิ่งที่สร้างได้

แหล่งข้อมูล (Sources) ใช้ได้ทั้ง PDF, Google Docs/Slides, หน้าเว็บ, วิดีโอ YouTube, ไฟล์เสียง และข้อความที่วางลงไป จากนั้นสร้างได้ดังนี้

• สรุปและถาม-ตอบพร้อมการอ้างอิง
• เสียงบรรยายแบบสนทนาของคนสองคน (Audio Overview) และวิดีโอบรรยายแบบสไลด์
• Mind Map, คู่มือการเรียน, FAQ, แบบทดสอบ, สไลด์, อินโฟกราฟิก และตารางข้อมูล

พร้อมกับการเปลี่ยนชื่อ Google ยังประกาศฟีเจอร์รันโค้ดเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลในสมุดโน้ต และการซิงก์สมุดโน้ตกับแอป Gemini

ค่าใช้จ่าย

ฟีเจอร์พื้นฐานใช้ได้ฟรี ส่วนเวอร์ชันเสียเงินรวมอยู่ในแพ็กเกจ AI แบบเสียเงินของ Google (เช่น Google AI Pro) และแพ็กเกจ Google Workspace ซึ่งเพิ่มจำนวนเอกสารต่อสมุดโน้ต จำนวนคำถามต่อวัน และจำนวนครั้งที่สร้างเสียงหรือวิดีโอบรรยาย เพดานและชื่อแพ็กเกจเปลี่ยนได้ ควรตรวจสอบจากเว็บไซต์ทางการ

ข้อควรระวังเมื่อใช้ในงาน

บัญชีส่วนตัวกับบัญชี Workspace มีเงื่อนไขการจัดการข้อมูลต่างกัน เอกสารลับควรใช้ผ่านบัญชีองค์กรภายในขอบเขตที่ผู้ดูแลระบบเปิดให้ จำนวนเอกสารต่อสมุดโน้ตมีเพดาน และการจัดการสิทธิ์ยังไม่ละเอียด หากต้องการค้นเอกสารทั้งองค์กร การสร้าง RAG ภายในจะเหมาะกว่า แม้จะมีการอ้างอิง บทสรุปก็ยังมีการตีความของ AI สัญญาและตัวเลขควรตรวจจากต้นฉบับ

การใช้เตรียมตัวก่อนอบรมหรือก่อนประชุมมักเห็นผลเร็ว ตัวอย่างการใช้ในการอบรมภายในอยู่ในบทความ การใช้ AI เพื่อการอบรมและถ่ายทอดความรู้ในองค์กร บริษัทของเราช่วยสร้างระบบค้นเอกสารระดับองค์กรและ AI ภายใน ผ่านบริการ AI・DX